Klasyfikacja IP i IK – co to takiego?

Na urządzeniach elektrycznych często możemy znaleźć oznaczenia IP oraz IK z przypisanymi do nich cyframi, ale czy wiemy, co one oznaczają? W większości zapewne nie, i dlatego powstał ten artykuł. Wyjaśni on, co mówią nam klasyfikacja IP oraz klasyfikacja IK, a żeby można było lepiej zrozumieć teorię, podamy też kilka przykładów z życia wziętych.

Klasyfikacja IP, najprościej mówiąc, określa stopień, w jakim obudowa urządzenia elektrycznego zapewnia mu ochronę. Obejmuje informacje o ochronie przed ciałami stałymi i cieczami.

Klasyfikacja IK jest parametrem dodatkowym do IP, który informuje o odporności obudowy na uderzenia.

Co oznaczają poszczególne znaki w klasyfikacji IP?

Postać oznaczenia IP jest zawsze taka sama, zmieniają się tylko wartości dwóch ostatnich cyfr:

IP20

Pierwsza cyfra charakterystyczna mówi nam o ochronie przed dostaniem się do urządzenia obcych ciał stałych i jednocześnie o ochronie osób przed dostępem do części niebezpiecznych.

Druga cyfra charakterystyczna oznacza zabezpieczenie przed wnikaniem wody, które zapewnia obudowa.

W oznaczeniu klasyfikacji IP za dwoma ostatnimi cyframi mogą pojawić się jeszcze dwa znaki: jedna z liter dodatkowych (A, B, C, D), które oznaczają ochronę przed dostępem osób do części niebezpiecznych, lub liter uzupełniających (H, S, W). Nie są one obowiązkowe.

Możliwe wartości pierwszej cyfry klasyfikacji IP i ich znaczenie

Pierwsza cyfra charakterystyczna może przybierać wartości od 0 do 6. Im większa cyfra, tym większa ochrona przed ciałami stałymi. Cyfry oznaczają kolejno:

  • 0 – całkowity brak ochrony przed pyłem i dostępem osób do części niebezpiecznych
  • 1 – ochrona przed ciałami o średnicy powyżej 50 mm i dostępem wierzchem dłoni
  • 2 – ochrona przed ciałami o średnicy powyżej 12,5 mm i dostępem palcem
  • 3 – ochrona przed ciałami o średnicy 2,5 mm i dostępem narzędziem
  • 4 – ochrona przed ciałami o średnicy 1,0 mm i dostępem drutem
  • 5 – ograniczona ochrona przed pyłem i dostępem drutem
  • 6 – całkowita ochrona przed pyłem i dostępem drutem

Możliwe wartości drugiej cyfry klasyfikacji IP i ich znaczenie

Druga cyfra charakterystyczna, podobnie jak pierwsza, im jest wyższa, tym większą oznacza ochronę oznacza, tym razem przed dostępem wody. Minimalna wartość to 0, a maksymalna – 9. Poszczególne cyfry oznaczają:

  • 0 – całkowity brak ochrony
  • 1 – ochrona przed wodą kapiącą pionowo
  • 2 – ochrona przed natryskiem wody przy wychyleniu 15O
  • 3 – ochrona przed natryskiem wody przy wychyleniu 60O
  • 4 – ochrona przed natryskiem z dowolnego kierunku (np. deszcz)
  • 5 – ochrona przed strumieniem wody z dowolnego kierunku
  • 6 – ochrona przed silnym strumieniem wody lub zalewaniem
  • 7 – ochrona przed zalaniem, w którym dolna powierzchnia obudowy znajduje się 1 m pod powierzchnią wody, z górna przynajmniej 0,15 m przez 30 minut
  • 8 – ochrona przed zalaniem przy zwiększonym ciśnieniu wody i ciągłym zanurzeniu (na 1 m głębokości)
  • 9 – ochrona przed zalaniem strugą wody pod ciśnieniem do 100 barów o temperaturze do 80OC

Znaczenie liter dodatkowych i uzupełniających

Litery dodatkowe A, B, C i D wskazują na ochronę osób przed dostępem do części niebezpiecznych.  Ponieważ ich znaczenie jest takie same, jak znaczenie pierwszej cyfry znaczącej klasyfikacji IP, podaje się je tylko wtedy, kiedy ochrona przed dostępem osób jest wyższa niż wynikająca z oznaczenia cyfrowego. Litery oznaczają kolejno:

  • A – ochrona przed dostępem wierzchem dłoni
  • B – ochrona przed dostępem palcem
  • C – ochrona przed dostępem narzędziem
  • D – ochrona przed dostępem drutem

Litery uzupełniające dostarczają nam dodatkowych informacji o ochronie zapewnianej przez obudowę urządzenia elektrycznego.

  • H – aparat wysokiego napięcia
  • S – woda wnika podczas postoju części ruchomych wirnika
  • W – dodatkowe środki ochrony dla określonych warunków pogodowych

Klasyfikacja IP w urządzeniach codziennego użytku

W praktyce nie trzeba znać wszystkich oznaczeń klasyfikacji IP. Większość urządzeń codziennego użytku – łączniki światła, gniazdka, telewizor, lampy, komputer – posiada klasę szczelności IP20. Tylko w urządzeniach, które pracują w bardziej wymagających warunkach, klasa szczelności musi być wyższa. W łazienkach zazwyczaj stosujemy urządzenia o klasie szczelności IP44, które dodatkowo muszą posiadać uziemienie (plafon z uszczelką, gniazdko z klapką). W kabinach prysznicowych lub wannach, czyli miejscach, gdzie urządzenia są narażone na bezpośrednie działanie wody, klasa szczelności musi być jeszcze wyższa i powinna wynosić IP67. Natomiast jeśli urządzenie ma pracować w warunkach zewnętrznych, powinno posiadać oznaczenie IP65 lub IP66.

Jak czytać oznaczenia klasyfikacji IK?

Klasyfikacja IK jest uzupełnieniem oznaczeń IP. Dotyczy ona tylko niektórych urządzeń, np. kamer monitoringu, które narażone są na zniszczenie przez wandali. W takich sytuacjach klasyfikacja IK pozwala przewidzieć, jak bardzo dane urządzenie będzie odporne na uderzenia. Podobnie jak oznaczenie klasy szczelności, oznaczenie klasyfikacji IK składa się z 4 znaków:

IK20

Ostatnie dwie cyfry mogą przybierać wartości od 01 do 10, gdzie 10 to najwyższa ochrona przed uderzeniami.

Możliwe wartości oznaczeń klasyfikacji IK

  • 00 – brak ochrony przed uderzeniami
  • 01-05 – uderzenie lekkim młotkiem
  • 06 – uderzenie młotkiem o masie 0,5 kg z wysokości 20 cm
  • 07 – uderzenie młotkiem o masie 0,5 kg z wysokości 40 cm
  • 08 – uderzenie młotkiem o masie 1,7 kg z wysokości 29,5 cm
  • 09 – uderzenie młotkiem o masie 5 kg z wysokości 20 cm
  • 10 – uderzenie młotkiem o masie 5 kg z wysokości 40 cm

W przypadku najnowszych lamp LED stosuje się soczewki silikonowe zamiast szklanych,dzięki czemu można uzyskać najwyższą klasę odporności IK10, czyli wandaloodporną.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*